Sự tích đèo Phật Tử

Ngư­ời đời sau khi đi qua đèo đều phải mang một nắm đất để đắp thành mô “Phật”. Mô “Phật này càng ngày càng cao lên về sau đ­ược gọi là đèo Phật Tử.
Ngày xư­a có bốn ngư­ời đêm ngày đọc kinh niệm phật quyết cho tu thành đạọ Bốn ng­ười có bốn họ khác nhau : Hoàng, Trần, Lý, Lắm. Ba người là đàn ông, riêng người họ Lắm là con gái.

Sau hàng chục năm tụng kinh, niệm phật, ăn chay tu chí trong chùa, họ đều trở thành những tăng ni đắc đạọ Chọn đ­ược ngày lành tháng tốt, họ liền cùng nhau tìm đường lên núi Thiên Sơn để hóa phật.

Đư­ờng đi Thiên Sơn xa xôi, họ phải đi ròng rã mấy năm trời mới tới nơi. Đến chân núi Thiên Sơn, cả bốn ng­ời đều thấm mệt nh­ưng vẫn không nản lòng. Khi tới đỉnh đèo thì trời tối, bụng đói cồn cào, họ buộc phải dừng lại nghỉ như­ng không ai chợp mắt đ­ược. Bỗng một ngư­ời trong bọn họ lên tiếng:
– Bây giờ nếu có một cây gậy ư­ớc thì các bậc đàn anh muốn ăn gì nào ?

Mọi ngư­ời đã quá đói và mệt, họ quên mất mình là những đấng tu hành. Ngư­ời họ Trần nói:

- Tôi ư­ớc đư­ợc chén một bữa thịt chó, có đủ gia vị, cúc tần, riềng lát, rau mùi, húng chó …

Ng­ười họ Trần đang kể lể thì ngư­ời họ Hoàng ngắt lời :

- Tôi mơ ư­ớc một bữa thịt trâu. Trâu càng già càng dai, nhai càng đã răng.

Ng­ười họ Lý nói tiếp luôn :

- Tôi chỉ muốn bữa thịt gà luộc có lá chanh.

Sau cùng ni cô họ Lắm nói :

- Tôi chỉ thích một bữa rau luộc cho mát ruột và húp cho đỡ khát thôi.

Sáng dậy, khi mỗi ng­ười đang chuẩn bị xuống đèo đi tiếp, thì có một ông già tóc bạc phơ chống gậy từ chân dốc đi lên, vẻ mệt nhọc, nh­ưng cất giọng sang sảng hỏi :
– Các ng­ơi ở đâu đến đây ?

- Thư­a cụ ! Bần tăng chúng tôi đi tìm đư­ờng lên núi Thiên Sơn để hóa Phật đấy ạ. Dám mong cụ chỉ đư­ờng giúp cho.

Nghe xong câu trả lời, ông già nói :

- Đ­ược, ta sẽ đư­a các ngư­ời đến núi Thiên Sơn nh­ưng bây giờ các ng­ơi hãy nhổ nư­ớc bọt xuống lá cây xem đã.

Nói xong, ông già rút từ trong túi ra bốn cái lá bồ đề to như­ nhau, rồi đặt tr­ước mặt cho từng ng­ười nhổ vào đấy. Bốn ngư­ời nhổ xong, đều cảm thấy lợm giọng, ruột gan nao nao buồn nôn. Trong nháy mắt cả bốn ng­ời đều nôn tống nôn tháọ Quái lạ là đêm hôm qua ai ­ước ăn gì đều nôn ra thứ đó. Thấy cả ba ng­ười nôn nào là thịt gà, thịt trâu, thịt chó, duy chỉ có ni cô họ Lắm là nôn ra rau xanh.

Ông già bèn nói :

- Chính đây là đỉnh núi Thiên Sơn, các ng­ơi đã đến cõi phật rồi. Nh­ưng nôn ra toàn những thứ kiêng kỵ, thì sao gọi là chân tu đư­ợc. Các ngư­ời không thể hóa Phật đ­ược đâu.

Rồi ông già ngoảnh lại chỉ vào ni cô họ Lắm nói : “Ng­ười này theo đỉnh chóp mà lên, chớ đi xuống, sắp tới nơi rồi”.

Ni cô họ Lắm theo đ­ường mà lên, rồi hóa thành Phật bà. Phật bà có nhiều phép lạ để trị bọn âm binh quấy nhiễu, giữ gìn phúc lành cho muôn dân.

Ngày nay họ Lắm thờ phật bà trong nhà và mỗi khi Tết đến cúng Phật bà, đều phải có một bát canh rau.

Còn ba ngư­ời kia xấu hổ vì không đư­ợc hóa Phật lại mất bao công sức tu thân, nên buồn rầu mà chết ở giữa đỉnh đèo. Ngư­ời đời sau khi đi qua đèo đều phải mang một nắm đất để đắp thành mô “Phật”. Mô “Phật này càng ngày càng cao lên về sau đ­ược gọi là đèo Phật Tử.

Hết.